गुरुवार, २२ डिसेंबर, २०२२

स्पर्शाची किमया

 स्पर्शाची किमया

(छोटा धडा,मोठी शिकवण)


बोरिस सायरोलीक नावाचे एक मानसशास्त्रज्ञ आहेत. माणसाच्या आयुष्यात प्रेमाचा काय परिणाम होतो या विषयावर त्यांनी सुमारे 50 वर्षे अभ्यास केला. ते स्वतः दुसऱ्या महायुद्धाच्या वेळेला नाझी छळ छावणी मध्ये बंदी होते.


बोरीस यांनी रोमानिया मध्ये एका अनाथालयामध्ये असलेल्या मुलांच्या काही चाचण्या घेतल्या. त्यांनी जन्मापासून सुरुवातीचे दहा महिने आई-वडिलांचे प्रेम न मिळालेल्या मुलांचा अभ्यास केला तेव्हा त्यांच्या लक्षात आले की जवळपास सर्वच मुलांच्या मेंदूमधील Prefrontal Cortex आणि Amygdala मध्ये काही कमतरता होती.


हीच मुले पाच वर्षांची झाल्यानंतर आढळले की त्यांच्यापैकी दहा टक्के मुले मानसिक आजाराने ग्रस्त होती . आणी 90% मुले आत्मकेंद्रित बनली होती.


बोरिस यांच्यामते लहानपणी मायेचा स्पर्श न मिळाल्याने या मुलांची मानसिक वाढ खुंटली होती. आई वडिलांच्या प्रेमळ स्पर्शातून जी उत्तेजना मेंदूला मिळते तीच या मुलांना मिळाली नव्हती.


नंतर या मुलांना काही वेगवेगळ्या कुटुंबाकडे पाठविण्यात आलं. तिथे त्यांना नवे पालक , कुटुंब मिळालं आणि मुख्य म्हणजे मायेचा स्पर्श मिळाला. आश्चर्याची गोष्ट म्हणजे पुढील वर्षभरातच या सर्व मुलांच्या मानसिक जडणघडणीमध्ये बरीच सुधारणा दिसून आली आणि अगदी इतर सामान्य मुलांप्रमाणे ही मुले वागायला लागली. एवढेच नव्हे तर त्यांचं प्रेंटल कॉर्टेक्स देखील विकसित झाल्याचे दिसून आले


मित्रांनो ही आहे स्पर्शाची किमया आपल्या इतर ज्ञानेंद्रियां पैकी सर्वात जास्त दुर्लक्ष गेलेला हे ज्ञानेन्द्रिय. मिठी मारल्यामुळे, हातात हात घेतल्यामुळे, आलिंगन दिल्यामुळे जी विश्वासाची प्रेमाची भावना तयार होते त्याचा मानवी मेंदूच्या विकासात महत्वाचा वाटा असतो.


ज्या संघातील खेळाडू जिंकल्यावर एकमेकांना मिठी मारतात त्यांची पुढील सामन्यांमध्ये जिंकण्याची शक्यता वाढते असे एका अभ्यासद्वारे कळले आहे.


स्पर्शाची ही जादू नक्की अनुभवा. जेव्हा एखाद्या झाडाला स्पर्श कराल तेव्हा हातानेच डोळ्याप्रमाणे झाडा कडे पहा.

जेव्हा बाहेर फिरायला जाल तेव्हा हवेचा , जमिनीचा स्पर्श अनुभवा. हवेचा गारवा, आर्द्रता आपल्या त्वचेला जाणवते त्या स्पर्शाची जाणीव करून घ्या.

पायात चप्पल न घालता गवतावर, मैदानावर चालून पहा. पायांना तो स्पर्श कसा वाटतोय याकडे जाणीवपूर्वक पहा.


आपल्या रोज वापराच्या गोष्टीना देखील प्रेमाने स्पर्श करण्याची सवय करा. उदाहरणार्थ एखादा कपडा घालताना त्याच्यावरून हात फिरवा, त्याच्या texture चा अनुभव घ्या.


स्पर्श ही एक अनमोल देणगी आहे. ही देणगी वेचण्याची आणि वाटण्याची एकही संधी चुकवू नका.


वरील उतारा


Ichigo Ichi या पुस्तकातील आहे !


कोणत्याही टिप्पण्‍या नाहीत: